“Χαραγμένα στη μνήμη μας τα βλέμματα αυτών των ανθρώπων που μαρτυρούσαν το αδιέξοδο’’

Της Μίνας Ράλλη
Συνέντευξη/ Ευγενία Θάνου, γενική διευθύντρια Γιατρών του Κόσμου ‘’έχουν χαραχτεί στη μνήμη μας τα βλέμματα αυτών των ανθρώπων που μαρτυρούσαν το αδιέξοδο’’
‘’Μας έκανε εντύπωση ότι οι ίδιοι δεν ένιωθαν ασφαλείς να ζητήσουν προστασία(άσυλο) στην Ελλάδα΄΄, δηλώνει σε συνέντευξή της στο ‘’joininism’’ η Ευγενία Θανου, γενική διευθύντρια των Γιατρών του Κόσμου, η οποία έζησε από την πρώτη στιγμή και από πολύ κοντά το δράμα των Σύρων προσφύγων. ‘’Ήταν αρνητικοί καθώς τόνιζαν ότι ακόμα και αν υποβάλλουμε αίτημα ασύλου εδώ, δεν θα έχουμε σπίτι , δεν θα έχουμε δουλειά, δεν θα μπορέσουμε να ζήσουμε. Η εικόνα που έχει χαραχτεί έντονα στη μνήμη μας είναι τα βλέμματα των ανθρώπων αυτών που πραγματικά μαρτυρούσαν το αδιέξοδο τους’’, προσθέτει.

Επισημαίνει ότι κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του Ξενώνα των Γιατρών του Κόσμου έχουν φιλοξενηθεί 18 Σύροι πρόσφυγες, 5 οικογένειες και 3 άνδρες. Η κ. Θάνου τονίζει ότι αυτό που φταίει για όλη αυτή την κατάσταση είναι η απουσία πολιτικής βούλησης για ουσιαστική αντιμετώπιση αυτού του κρίσιμου ζητήματος, σε συνδυασμό με την αδυναμία των ελληνικών αρχών να υποστηρίξουν τις ανάγκες των ατόμων που χρήζουν διεθνούς προστασίας σύμφωνα με τη Σύμβαση της Γενεύης του 1951.

-Ζήσατε από την πρώτη στιγμή το δράμα των Σύρων προσφύγων και θα ήθελα να μοιραστείτε μαζί μας την εμπειρία σας. Τι είναι αυτό που σας έκανε μεγαλύτερη εντύπωση; Ποια εικόνα έχει χαραχτεί στο μυαλό σας;

Ζήσαμε από την πρώτη στιγμή τις εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες στις οποίες βρίσκονταν οι Σύροι πρόσφυγες κατά την είσοδο τους στην Ελλάδα μέσω των προγραμμάτων μας στη Χίο και τη Μυτιλήνη στα πλαίσια της ενίσχυσης των κινητών μονάδων πρώτης υποδοχής αλλά και τα πολύ σοβαρά προβλήματα σωματικής και ψυχικής υγείας που οι ίδιοι αντιμετωπίζουν, ερχόμενοι να εξεταστούν και να λάβουν βοήθεια από τις δομές μας στην Αθήνα, τόσο στο Ανοιχτό Πολυιατρείο όσο και στην Κοινωνική Υπηρεσία. Επιπροσθέτως συμμετείχαμε σε συναντήσεις με εκπροσώπους της Συριακής Κοινότητας και άλλες μη Κυβερνητικές Οργανώσεις προκειμένου να καταγράψουμε τις ανάγκες τους και να τους βοηθήσουμε εμπράκτως. Επίσης είχαμε την ιδέα να επισκεφθούμε με την κινητή μας ιατρική μονάδα, περιοχές του κέντρου της Αθήνας, για τον άστεγο πληθυσμό των Σύρων όπου διανείμαμε είδη πρώτης ανάγκης και ατομικής υγιεινής. Αυτό που μας έκανε εντύπωση είναι ότι οι ίδιοι ήταν φανερά απογοητευμένοι από τις συνθήκες υποδοχής της χώρας μας και δεν ένιωθαν ασφαλείς να ζητήσουν προστασία(άσυλο) στην Ελλάδα. Ήταν αρνητικοί καθώς τόνιζαν ότι ακόμα και αν υποβάλλουμε αίτημα ασύλου εδώ, δεν θα έχουμε σπίτι , δεν θα έχουμε δουλειά, δεν θα μπορέσουμε να ζήσουμε. Η εικόνα που έχει χαραχτεί έντονα στη μνήμη μας είναι τα βλέμματα των ανθρώπων αυτών που πραγματικά μαρτυρούσαν το αδιέξοδο τους, στο τι τελικά να αποφασίσουν, πώς να το αποφασίσουν, ποιος τους εγγυάται ότι θα ζήσουν με αξιοπρέπεια και πως θα επιβιώσουν.

-Aυτή τη στιγμή φιλοξενείτε μία οικογένεια Σύρων μεταναστών στον ξενώνα, που διαθέτουν οι Γιατροί του Κόσμου. Πώς πήρατε αυτή την απόφαση; Σε τι κατάσταση είναι η οικογένεια αυτή; Έχει υποβάλει αίτηση χορήγησης πολιτικού ασύλου;

Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του Ξενώνα μας, φιλοξενήσαμε συνολικά 18 Σύρους πρόσφυγες, ήτοι 5 οικογένειες και 3 μονούς άνδρες. Για τη φιλοξενία των ανθρώπων αυτών στο πρόγραμμα μας «Κέντρο Υποδοχής Ευάλωτων Αιτούντων Άσυλο στο κέντρο της Αθήνας», που χρηματοδοτείται από τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο μέσω του προγράμματος S.O.A.M σε συνεργασία με το Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης, απαιτείται οι φιλοξενούμενοι να έχουν ήδη υποβάλλει αίτημα ασύλου. Ωστόσο οι Γιατροί του Κόσμου παρέχουν πολύ συχνά προστασία σε Σύρους πρόσφυγες, οι οποίοι δεν έχουν υποβάλει αίτημα ασύλου και χρειάζονται στέγη, εξασφαλίζοντάς τους στέγαση στο « Υπνωτήριο Αστέγων» στα πλαίσια του προγράμματος ΕΣΠΑ- Κοινωνικές Δομές Άμεσης Αντιμετώπισης της Φτώχειας, στο οποίο μέχρι τώρα έχουμε φιλοξενήσει 24 άτομα, οι οποίοι ήταν όλοι μονοί άνδρες, με προβλήματα σωματικής και ψυχικής υγείας. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να τονίσω ότι για τους Σύρους πρόσφυγες που δεν έχουν υποβάλει αίτημα ασύλου, δεν υπάρχει επίσημη πρόβλεψη για την προστασία τους, δηλαδή δεν έχουν πρόσβαση σε Ξενώνες ή οποιοδήποτε άλλο κατάλυμα. Το Υπνωτήριό μας είναι ίσως ο μόνος χώρος που επιτρέπει σε Σύρους πρόσφυγες να φιλοξενηθούν παρά το ότι δεν έχουν υποβάλει αίτημα ασύλου και αφορά φιλοξενία μονών ανδρών και γυναικών.

– Ποια είναι η εικόνα που έχετε για το σύνολο των Σύρων προσφύγων; Σε τι ποσοστό έχει εγκριθεί το αίτημά τους για πολιτικό άσυλο;

Ο αριθμός των Σύρων που ζητούν άσυλο στην Ελλάδα αυξάνεται σταθερά, οδηγώντας σε αύξηση του ποσοστού αναγνώρισης σε σχέση με το 2013 (15,4% τους πρώτους επτά μήνες του 2013, 26,7% τους 11 πρώτους μήνες του 2014), σύμφωνα με τα στοιχεία της Υπηρεσίας Ασύλου. Το πρώτο τετράμηνο του 2014 τα όργανα απόφασης σε 1ο βαθμό της παλιάς διαδικασίας αποφάνθηκαν θετικά μόνο σε 5 αιτήσεις ασύλου Σύρων (σε σύνολο 106 αποφάσεων που εκδόθηκαν). Το ίδιο διάστημα οι αρμόδιες αρχές στο πλαίσιο της νέας διαδικασίας ασύλου αποφαίνονται θετικά επί αιτήσεων Σύρων σε ποσοστό 99,5%”.

-Τι πιστεύετε ότι φταίει για όλη αυτή την κατάσταση; Ποια μέτρα πρέπει να ληφθούν κατά τη γνώμη σας για να βρεθεί μια λύση; Βρισκόμαστε τελικά μπροστά σε ένα φαινόμενο κοινωνικής αναλγησίας ή σε ένα πολιτικό πρόβλημα;

Αυτό που φταίει για όλη αυτή την κατάσταση είναι η απουσία πολιτικής βούλησης για ουσιαστική και ανθρωπιστική αντιμετώπιση αυτού του κρίσιμου ζητήματος, σε συνδυασμό με την απουσία, απροθυμία και αδυναμία των ελληνικών αρχών να υποστηρίξουν τις ανάγκες των ατόμων που χρήζουν διεθνούς προστασίας σύμφωνα με τα οριζόμενα στη Σύμβαση της Γενεύης του 1951.

– Θεωρείτε ότι η ελληνική πολιτεία έχει επαρκή σχεδιασμό για την αντιμετώπιση του προβλήματος της μαζικής μετανάστευσης; Ποια προβλήματα πρέπει να λυθούν σε αυτό το κομμάτι σε επίπεδο εθνικό και πανευρωπαικό;

Θα πρέπει οι ελληνικές αρχές να εξασφαλίσουν στους Σύρους κατάλληλες συνθήκες υποδοχής κατά την άφιξή τους, απρόσκοπτη και ταχεία πρόσβαση στη διαδικασία ασύλου και διεθνή προστασία σύμφωνα με τα οριζόμενα στη Σύμβαση της Γενεύης του 1951(πρόσβαση στη στέγαση, στην εκπαίδευση, στην υγεία), ή άλλη μορφή συμπληρωματικής προστασίας. Επίσης, οι Σύροι δεν θα πρέπει να επιστρέφονται στη Συρία ή σε γειτονικές με αυτήν χώρες, μέχρις ότου βελτιωθούν επαρκώς οι συνθήκες ασφάλειας. Τέλος, οι Σύροι δεν θα πρέπει να κρατούνται και οι αποφάσεις απέλασης ή επιστροφής τους να αναστέλλονται. Τέλος, υπάρχει ανάγκη για ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και καταμερισμό ευθυνών μεταξύ των Κρατών Μελών, ώστε να μην επιβαρύνονται δυσανάλογα οι χώρες πρώτης άφιξης στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε., όπως η Ελλάδα.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s